اگر سگ یا گربه جسم خارجی بلعید چه کنیم؟ اقدامات اولیه و علائم خطر
بلعیدن جسم خارجی یکی از شایعترین اورژانسهای دامپزشکی در سگها و گربهها است. سگها به دلیل کنجکاوی و عادت به جویدن وسایل، بیشتر از گربهها در معرض این مشکل قرار دارند، اما گربهها نیز ممکن است اجسامی مانند نخ، روبان، کش مو یا اسباببازیهای کوچک را ببلعند. برخی اجسام بدون مشکل از دستگاه گوارش عبور میکنند، اما برخی دیگر میتوانند باعث انسداد روده، پارگی معده یا روده و حتی تهدید جان حیوان شوند. به همین دلیل شناخت علائم خطر و اقدامات اولیه اهمیت زیادی دارد.
جسم خارجی چیست؟
جسم خارجی به هر وسیلهای گفته میشود که برای خوردن مناسب نیست اما توسط سگ یا گربه بلعیده میشود.
مانند:
● اسباببازی
● توپ کوچک
● سنگ
● جوراب
● کش مو
● نخ و روبان
● سوزن
● استخوان
● پلاستیک
● سکه
● باتری
● پارچه
چرا سگها بیشتر جسم خارجی میبلعند؟
سگها محیط اطراف خود را با دهان بررسی میکنند.
بهویژه:
● تولهسگها
● سگهای پرانرژی
● سگهای بیحوصله
● سگهایی که مدت زیادی تنها میمانند
بیشتر در معرض بلعیدن اجسام غیرخوراکی هستند.
گربهها چه اجسامی را بیشتر میبلعند؟
در گربهها معمولاً موارد زیر خطرناکتر هستند:
● نخ
● روبان
● کاموا
● کش مو
● نخ دندان
● سوزن همراه نخ
اجسام نخمانند میتوانند باعث آسیب شدید روده شوند و هرگز نباید در خانه برای خارج کردن آنها اقدام کرد.
علائم بلعیدن جسم خارجی
اگر سگ یا گربه جسم خارجی بلعیده باشد، ممکن است علائم زیر را نشان دهد:
● استفراغ
● تهوع
● کاهش اشتها
● بیحالی
● درد شکم
● نفخ شکم
● آبریزش دهان
● سختی در بلع
● یبوست یا عدم دفع مدفوع
● اسهال
● بیقراری
شدت علائم به نوع، اندازه و محل گیر کردن جسم بستگی دارد.
چه اجسامی خطر بیشتری دارند؟
برخی اجسام نیاز به مراجعه فوری دارند:
● باتری
● سوزن
● تیغ
● آهنربا
● اجسام نوکتیز
● نخ و روبان
● باتری سکهای
● مواد شیمیایی
● استخوانهای تیز
اگر حیوان جسم خارجی بلعید چه کار کنیم؟
در این شرایط:
● آرامش خود را حفظ کنید.
● اگر میدانید چه چیزی بلعیده شده، نوع و زمان آن را یادداشت کنید.
● از دستکاری دهان حیوان خودداری کنید.
● در اولین فرصت با دامپزشک تماس بگیرید.
هرچه زمان کمتری از بلع گذشته باشد، احتمال درمان موفق بیشتر است.
چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
برخی اقدامات میتوانند وضعیت را بدتر کنند.
هرگز:
● به زور حیوان را وادار به استفراغ نکنید.
● روغن، شیر یا مواد غذایی خاص به حیوان ندهید.
● جسمی که از دهان یا مقعد بیرون زده را نکشید.
● بدون تجویز دامپزشک دارو مصرف نکنید.
این اقدامات ممکن است باعث پارگی مری یا روده شوند.
دامپزشک چگونه مشکل را تشخیص میدهد؟
بسته به شرایط ممکن است از روشهای زیر استفاده شود:
● معاینه بالینی
● رادیوگرافی (عکسبرداری)
● سونوگرافی
● آزمایش خون
● آندوسکوپی
در برخی موارد، اگر جسم در معده باشد، با آندوسکوپی خارج میشود و نیازی به جراحی نیست.
آیا همیشه جراحی لازم است؟
خیر.
در برخی موارد جسم کوچک و بیخطر بهطور طبیعی از دستگاه گوارش عبور میکند.
در موارد دیگر ممکن است با آندوسکوپی خارج شود.
اگر جسم باعث انسداد یا آسیب شده باشد، جراحی ضروری خواهد بود.
چگونه از بلعیدن جسم خارجی پیشگیری کنیم؟
برای کاهش خطر:
● وسایل کوچک را از دسترس حیوان دور نگه دارید.
● اسباببازی متناسب با اندازه حیوان انتخاب کنید.
● هنگام بازی حیوان را تحت نظر داشته باشید.
● نخ، روبان و کش مو را در دسترس گربه قرار ندهید.
● زبالهها را در سطل دربسته نگهداری کنید.
چه زمانی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مراجعه فوری ضروری است:
● استفراغ مکرر
● ناتوانی در بلع
● درد شدید شکم
● بیحالی شدید
● وجود خون در استفراغ یا مدفوع
● بلع باتری یا جسم نوکتیز
● خارج شدن نخ از دهان یا مقعد
● عدم دفع مدفوع بیش از ۲۴ ساعت همراه با علائم بیماری
اشتباهات رایج صاحبان حیوانات
● صبر کردن برای بهبود خودبهخودی
● کشیدن نخ از دهان گربه
● خوراندن روغن برای خروج جسم
● ایجاد استفراغ بدون توصیه دامپزشک
● نادیده گرفتن علائم اولیه
جمعبندی
بلعیدن جسم خارجی در سگ و گربه یک وضعیت بالقوه خطرناک است که میتواند از یک ناراحتی ساده تا یک اورژانس تهدیدکننده حیات متغیر باشد. تشخیص سریع، مراجعه بهموقع به دامپزشک و پرهیز از درمانهای خانگی، بهترین راه برای جلوگیری از عوارض جدی است.
با دور نگه داشتن وسایل کوچک، انتخاب اسباببازی مناسب و نظارت بر حیوان، میتوان احتمال بروز این مشکل را تا حد زیادی کاهش داد.
پرسشهای متداول
از کجا بفهمم سگ یا گربهام جسم خارجی بلعیده است؟
استفراغ، کاهش اشتها، بیحالی، درد شکم، آبریزش دهان، سختی در بلع یا عدم دفع مدفوع از مهمترین علائم هستند.
اگر گربه نخ بلعیده باشد، میتوان آن را از دهان بیرون کشید؟
خیر. هرگز نباید نخ یا روبانی را که از دهان یا مقعد حیوان بیرون زده است بکشید، زیرا ممکن است باعث پارگی روده شود.
آیا همه اجسام خارجی نیاز به جراحی دارند؟
خیر. برخی اجسام کوچک ممکن است بدون مشکل دفع شوند یا با آندوسکوپی خارج شوند، اما تصمیمگیری باید توسط دامپزشک انجام شود.
اگر سگم جوراب یا اسباببازی بلعید چه کنم؟
بدون تلاش برای درمان خانگی، در اولین فرصت با دامپزشک تماس بگیرید تا بر اساس نوع جسم و شرایط حیوان، بهترین اقدام انجام شود.
آیا میتوان در خانه باعث استفراغ حیوان شد؟
خیر. ایجاد استفراغ بدون نظر دامپزشک در برخی موارد خطرناک است، بهویژه اگر جسم نوکتیز، باتری یا مواد شیمیایی بلعیده شده باشد.
چه اجسامی برای سگ و گربه خطرناکتر هستند؟
باتری، آهنربا، اجسام نوکتیز، سوزن، نخ، روبان، کش مو، تیغ و استخوانهای تیز از خطرناکترین اجسام خارجی هستند.
چگونه از بلعیدن جسم خارجی پیشگیری کنیم؟
با دور نگه داشتن وسایل کوچک، استفاده از اسباببازی مناسب، جمعآوری نخ و روبان، نگهداری زباله در سطل دربسته و نظارت بر حیوان هنگام بازی میتوان احتمال این اتفاق را به میزان زیادی کاهش داد.
مطالب مرتبط
مسمومیت در سگ و گربه؛ علائم، دلایل شایع و اقدامات اورژانسی
مسمومیت یکی از خطرناکترین اورژانسهای دامپزشکی در سگ و گربه است. بسیاری از مواد غذایی، گیاهان، داروهای انسانی و مواد شیمیایی که برای انسان بیخطر یا کمخطر هستند، میتوانند برای حیوانات خانگی بسیار سمی باشند. تشخیص سریع علائم مسمومیت و اقدام بهموقع، نقش بسیار مهمی در نجات جان حیوان دارد. هر دقیقه در برخی موارد اهمیت دارد و تأخیر در مراجعه به دامپزشک میتواند باعث آسیب جدی به کبد، کلیه، قلب یا سیستم عصبی شود. در این مقاله با شایعترین دلایل مسمومیت، علائم هشداردهنده و اقدامات اولیه آشنا میشوید.